HƯỞNG ỨNG NGÀY THẾ GIỚI PHÒNG, CHỐNG BỆNH DẠI NĂM 2026

Ngày 28/9 hằng năm là Ngày Thế giới phòng, chống bệnh Dại, nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh Dại và thúc đẩy các hoạt động phòng ngừa, kiểm soát, hướng tới mục tiêu loại trừ bệnh Dại lây truyền từ chó sang người. Năm 2026, Ngày Thế giới phòng, chống bệnh Dại có chủ đề “Hành động ngay - Bạn, tôi và cộng đồng”, nhấn mạnh sự phối hợp giữa cộng đồng, ngành y tế, thú y và các cơ quan liên quan trong phòng, chống bệnh Dại. Bệnh Dại là bệnh truyền nhiễm do vi-rút Dại gây ra, có thể lây từ động vật sang người, chủ yếu thông qua vết cắn, vết cào hoặc khi nước bọt của động vật mắc bệnh tiếp xúc với vùng da bị tổn thương, niêm mạc. Chó là nguồn lây chủ yếu bệnh Dại cho người. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện, bệnh Dại gần như luôn gây tử vong. Tuy nhiên, tử vong do bệnh Dại có thể phòng ngừa được nếu người bị phơi nhiễm được xử trí và điều trị dự phòng sau phơi nhiễm kịp thời. Để phòng bệnh Dại, mỗi gia đình cần thực hiện nghiêm túc việc tiêm vắc xin phòng Dại đầy đủ, đúng lịch cho chó, mèo; quản lý vật nuôi, không để chó, mèo chạy rông và chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh chó, mèo cắn, đặc biệt đối với trẻ em. Cha mẹ cần hướng dẫn trẻ không trêu chọc, ôm, vuốt ve hoặc tiếp cận chó, mèo lạ; không tự ý đến gần động vật đang có biểu hiện bất thường. Tiêm phòng cho chó là một trong những biện pháp quan trọng để ngăn chặn bệnh Dại ngay từ nguồn lây. Khi bị chó, mèo hoặc động vật có nguy cơ mắc bệnh Dại cắn, cào hoặc liếm vào vùng da bị tổn thương, không được chủ quan và không chờ theo dõi con vật rồi mới đi khám. Việc đầu tiên cần làm là lập tức rửa kỹ vết thương dưới vòi nước với xà phòng trong ít nhất 15 phút; nếu không có xà phòng, cần rửa thật kỹ bằng nhiều nước. Sau đó, người bị phơi nhiễm cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ và tư vấn, chỉ định tiêm vắc xin phòng Dại và sử dụng huyết thanh kháng Dại hoặc kháng thể đơn dòng khi có chỉ định.

Người dân không tự ý đắp lá, bôi các chất kích thích, hóa chất hoặc các phương pháp dân gian lên vết cắn, không tự điều trị tại nhà và không tự ý bỏ dở lịch tiêm phòng khi đã được cơ sở y tế chỉ định. Việc theo dõi, quản lý con vật sau khi cắn người cần được thực hiện an toàn và theo hướng dẫn của cơ quan thú y, y tế; thông tin về con vật, tình trạng tiêm phòng và hoàn cảnh bị phơi nhiễm cần được cung cấp đầy đủ cho nhân viên y tế để phục vụ đánh giá nguy cơ. Đặc biệt, trẻ em là đối tượng cần được quan tâm vì thường dễ bị chó cắn và có thể chưa nhận thức đầy đủ về nguy cơ khi tiếp xúc với động vật. Người lớn không nên để trẻ nhỏ một mình khi ở gần chó, mèo, kể cả vật nuôi trong gia đình. Khi trẻ bị chó, mèo cắn hoặc cào, cần thông báo ngay cho người lớn và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được xử trí, tư vấn dự phòng bệnh Dại phù hợp. Phòng, chống bệnh Dại không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành y tế hay thú y mà cần sự tham gia của mỗi gia đình và toàn xã hội. Chủ động tiêm vắc xin phòng Dại cho chó, mèo; quản lý vật nuôi an toàn; phòng tránh bị chó, mèo cắn và xử trí đúng, kịp thời sau phơi nhiễm là những hành động thiết thực để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng, góp phần hướng tới mục tiêu loại trừ bệnh Dại ở người.