Đổi mới công tác truyền thông nâng cao tỷ lệ tiêm chủng an toàn tại cộng đồng
Tiêm chủng mở rộng từ lâu đã được khẳng định là một trong những giải pháp y tế công cộng hiệu quả, nhân văn và mang tính bền vững nhất nhằm bảo vệ thế hệ trẻ trước hàng loạt bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Nhận thức rõ tầm quan trọng chiến lược đó, trong những năm qua, ngành Y tế Lai Châu luôn chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm giữ vững kết quả công tác phòng, chống dịch bệnh.
Hoạt động “Đại sứ Vắc xin” đã được Bộ Y tế phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc triển khai trong những năm trước đây và bước đầu mang lại nhiều kết quả tích cực. Thông qua việc xây dựng tài liệu truyền thông, đào tạo cán bộ y tế và phát huy vai trò của những người có uy tín trong cộng đồng.
Tại tỉnh Lai Châu, tỷ lệ tiêm chủng các loại vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng (TCMR) hàng năm luôn đạt từ 90% trở lên. Trong những năm qua, ngành Y tế tỉnh đã không ngừng nỗ lực triển khai hiệu quả Chương trình TCMR, duy trì tỷ lệ bao phủ vắc xin ở mức cao, góp phần phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe Nhân dân, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác tiêm chủng hiện nay cũng đang đứng trước nhiều thách thức. Chính vì vậy, việc lựa chọn Lai Châu là một trong những địa phương triển khai hoạt động “Đại sứ Vắc xin” có ý nghĩa thiết thực. Để hoạt động “Đại sứ Vắc xin” đạt hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ của các Ban, ngành, đoàn thể trong quá trình triển khai; chú trọng đào tạo, hướng dẫn kỹ năng truyền thông; chủ động lựa chọn các hình thức truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng và từng địa bàn; đồng thời thường xuyên theo dõi, đánh giá kết quả để kịp thời điều chỉnh, nhân rộng những mô hình hiệu quả.
Trong bối cảnh hiện nay, khi mạng xã hội phát triển bùng nổ kéo theo sự nhiễu loạn của nhiều luồng thông tin không chính thống, công tác truyền thông về an toàn tiêm chủng đòi hỏi phải có những định hướng hoạt động sắc bén, quyết liệt và mang tính chiến lược hơn. Mỗi Đại sứ Vắc xin khi tiếp cận cộng đồng cần tuyệt đối tuân thủ quy trình hướng dẫn mang tính nhân văn: Bắt đầu từ việc giới thiệu bản thân chân thành, chia sẻ câu chuyện tiêm chủng thực tế của chính gia đình mình để tạo sự đồng cảm, sau đó mới lồng ghép khéo léo các thông điệp cốt lõi bao gồm tính an toàn của vắc xin, tính chất miễn phí của chương trình tiêm chủng mở rộng, lịch tiêm cụ thể và hướng dẫn chăm sóc trẻ toàn diện.
Song song với đó, việc tăng cường tư vấn chuyên sâu và hướng dẫn cụ thể cho người chăm sóc trẻ đóng vai trò quyết định đến việc duy trì tỷ lệ tiêm chủng ổn định. Mạng lưới Đại sứ cần chủ động thiết lập mối quan hệ chặt chẽ, thường xuyên giữ liên lạc với các bà mẹ, ông bố và người nuôi dưỡng trẻ tại địa bàn quản lý. Nội dung tư vấn phải nhấn mạnh rõ ràng bản chất và lý do vì sao trẻ cần được tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch, đúng liều lượng để cơ thể sinh kháng thể bền vững, bảo vệ sớm nhất trước các căn bệnh nguy hiểm như viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi, hay viêm não Nhật Bản. Đối với những trường hợp trẻ bị lỡ lịch tiêm do các nguyên nhân khách quan như ốm đau hoặc gia đình có việc bận, các Đại sứ có trách nhiệm đôn đốc, hướng dẫn phụ huynh đưa trẻ đi tiêm chủng bù liều, tiêm vét trong thời gian sớm nhất ngay sau đó để không làm gián đoạn tiến trình miễn dịch của trẻ.
Truyền thông về công tác tiêm chủng tại Trạm y tế xã
Hoạt động của “Đại sứ Vắc xin” được triển khai với mong muốn xây dựng mạng lưới những cá nhân tiêu biểu có uy tín, có sức ảnh hưởng và tinh thần trách nhiệm để đồng hành cùng ngành Y tế trong công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của cộng đồng về lợi ích của chương trình tiêm chủng. Mỗi “Đại sứ Vắc xin” không chỉ là người truyền tải thông điệp mà còn là cầu nối giữa cơ quan Y tế và người dân, góp phần xây dựng niềm tin, khuyến khích mỗi cá nhân và mỗi gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe bằng tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch.
Bên cạnh đó, công tác quản lý cần duy trì hoạt động giám sát, hỗ trợ chuyên môn liên tục và chú trọng lắng nghe phản hồi hai chiều từ phía người dân. Cán bộ y tế tuyến trên phải thường xuyên trực tiếp xuống cơ sở để kiểm tra, hỗ trợ kỹ thuật và động viên khích lệ tinh thần cho các Đại sứ trong các buổi truyền thông thực tế. Quá trình tiếp xúc với nhân dân cần được thực hiện trên tinh thần cầu thị, lắng nghe tâm tư nguyện vọng, tuyệt đối không chỉ trích hay áp đặt, luôn đưa ra những giải đáp thấu tình đạt lý mang tính xây dựng. Vắc xin chính là lá chắn an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ quyền được khỏe mạnh và phát triển của trẻ em. Sự nhiệt tình, lòng nhiệt huyết và tinh thần trách nhiệm của mỗi “Đại sứ Vắc xin”, kết hợp cùng sự đồng lòng, ủng hộ của toàn thể cộng đồng sẽ là chìa khóa vàng giúp ngành Y tế giữ vững những thành quả đã đạt được, tiếp tục bảo vệ toàn diện sức khỏe cho các thế hệ mai sau, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội bền vững./.