CHỦ ĐỘNG PHÒNG NGỪA NGỘ ĐỘC DO ĐỘC TỐ TỰ NHIÊN, ĐẶC BIỆT LÀ NẤM ĐỘC
Lai Châu là tỉnh miền núi, người dân ở một số địa bàn có thói quen thu hái nấm rừng, quả rừng và các loại cây, củ tự nhiên làm thực phẩm. Tuy nhiên, trong tự nhiên có nhiều loài chứa độc tố nguy hiểm, khó nhận biết bằng mắt thường. Nếu sử dụng nhầm, người ăn có thể bị ngộ độc nặng, tổn thương gan, thận, thậm chí tử vong.
Từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh Lai Châu ghi nhận 01 vụ ngộ độc nghi sau khi ăn quả lạ tại xã Tủa Sín Chải và 02 vụ nghi ngộ độc liên quan đến nấm rừng tại các xã Bình Lư, Khun Há. Các vụ việc không ghi nhận trường hợp tử vong. Đây là lời cảnh báo về nguy cơ ngộ độc do độc tố tự nhiên, đòi hỏi người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa.
Cảnh giác với nấm rừng, quả rừng lạ
Nấm độc có thể có hình dáng, màu sắc gần giống nấm ăn được nên rất khó phân biệt bằng mắt thường. Không thể xác định nấm có độc hay không dựa vào màu sắc, mùi vị, hình dáng hoặc kinh nghiệm truyền miệng. Việc nấu chín, luộc, phơi khô hay chế biến thông thường cũng không bảo đảm loại bỏ độc tố trong nấm.
Để phòng ngừa ngộ độc, người dân cần lưu ý:
Không hái, ăn nấm rừng khi chưa xác định chắc chắn là nấm ăn được; tốt nhất không tự ý sử dụng nấm mọc hoang trong tự nhiên.
Không ăn thử nấm lạ để kiểm tra độc tính; không tin vào các mẹo dân gian như thử bằng bạc, đũa hoặc quan sát động vật ăn nấm.
Không ăn quả rừng, cây, củ lạ khi chưa biết rõ chủng loại và độ an toàn; không tự ý dùng các loại này để chế biến thức ăn, ngâm rượu hoặc làm thuốc.
Không để trẻ em tự ý hái, ăn nấm, quả lạ khi đi chơi, đi học, lên nương hoặc vào rừng.
Nhắc nhở người thân, hàng xóm, đặc biệt là những người thường xuyên đi rừng, làm nương, nâng cao cảnh giác với các loại thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên không rõ độ an toàn.
Nhận biết và xử trí kịp thời khi nghi ngộ độc
Sau khi ăn phải nấm độc hoặc thực phẩm chứa độc tố tự nhiên, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, chóng mặt, mệt mỏi. Trường hợp nặng có thể co giật, khó thở, rối loạn ý thức hoặc tổn thương gan, thận. Một số loại độc tố gây triệu chứng muộn nên người dân không được chủ quan khi chưa có biểu hiện bất thường.
Khi nghi ngờ ngộ độc, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và xử trí kịp thời; không chờ triệu chứng nặng mới đi khám. Không tự ý dùng thuốc, không áp dụng mẹo dân gian hoặc chờ triệu chứng nặng mới đi khám. Nếu có thể, giữ lại mẫu nấm, quả hoặc thức ăn còn dư để cung cấp thông tin cho nhân viên y tế, nhưng không trì hoãn việc đưa người bệnh đi cấp cứu.
Chung tay phòng ngừa ngộ độc tại cộng đồng
Mỗi người dân cần chủ động lựa chọn thực phẩm an toàn, không sử dụng nấm rừng, quả rừng, cây, củ lạ khi chưa xác định rõ độ an toàn; đồng thời chia sẻ thông tin cảnh báo đến gia đình và cộng đồng.
VÌ SỨC KHỎE CỦA BẢN THÂN VÀ GIA ĐÌNH: KHÔNG ĂN NẤM RỪNG, QUẢ RỪNG LẠ – PHÒNG NGỪA NGỘ ĐỘC TỪ NHỮNG THÓI QUEN NHỎ NHẤT!